طراحی، رنگآمیزی پرداز و قلمگیری انواع طرحها و نقوش سنتی با موضوعهای مختلف برای ایجاد نگارههای مستقل و کاربردی (کتابآرابی و دیوارنگاری) را «نگارگری» گویند.
نگارگری در میان آثار مختلف طراحی و نقاشی سنتی از تنوع موضوع: رنگ آمیزی، ترکیببندی و گستردگی بیشتری برخوردار است. در این هنر ذهن هنرمند آزادانه به خیالپردازی در موضوعات گوناگون میپردازد و نتیجهی آن را با طرحهای خیالی مشاهدات عینی و آموختهها در ترکیببندیهای مختلف آشکار میسازد. خیال هنرمند، در این هنر، از قلمرو زمان و مکان واقعی گذشته و با تکیه بر آموختهها، خاطرهها و آرزوهایش، نگارگری میکند.
هدف و کاربرد نگارگری :
نگارگری در ابتدا در خدمت دیوارنگاری، کتابآرایی و به تصویر کشیدن مفاهیم مختلف بوده است. امروزه این هنر برای ایجاد نگارههای مستقل با بیان شخصی هنرمند (تابلو، لوح و …) رواج بیشتری دارد.
شکل ظاهری نگارگری :
آثار نگارگری بیشتر بر سطوح تخت مشاهده میشود. اگر چه این هنر با گستردگی فراوانی سطح آثار متنوع صنایع دستی به کار میرود. نمونههای آن عبارتند از تابلوهای نگار گری، دیوارنگاری، کاشی، سفالهای لعابی ظروف مينایی و …
روش تولید نگارگری:
ابزار و وسایل، مواد و مصالح در نگارگری همانند تذهيب و تشعیر بوده و بیشتر بر کاغذ و مقوا اجرا میشود.
مراحل تولید :
پس از اجرای کامل طرح خیالی آن را بر زمینهی انتخابی انتقال میدهند
قلم گیری اولیه را انجام میدهند ؛
اجزای مختلف طرح را با رنگهای جسمی با روحی رنگآمیزی می کند
– قسمتهایی از نقشها را با رنگهای روحی مناسب، ساخت و ساز (اپرداز) میکنند