معرق کاری
بریدن و کنار هم چسباندن قطعات مسطح چویی خود رنگ و دیگر مواد (فلز و صدف) برای ایجاد پوشش تزیینی تخت براساس طرحها و نقشهای متنوع را معرق کاری می گویند.
هدف و کاربرد:
از معرق کاری برای ایجاد نقش و نگار بر سطح اشیایی مانند دربهای ورودی، گنجهها، صندوق، میز، دیوارک جداکننده (پاراوان)، قاب و همچنین ساخت تابلو با موضوعهای گوناگون استفاده میشود.
شکل ظاهري:
بیشتر آثار معرق به صورت تخت و مسطح دیده میشوند. مهمترین ویژگی معرق کاری که در ظاهر آن جلوه دارد، بهرهگیری هنرمندانه از تنوع رنگی چوبهای طبیعی و خودرنگ است که گاه تمامی سطح کار را میپوشاند و گاه موضوع اصلی معرق کاری شده و پیرامون آن با استفاده از مواد مصنوعی رنگی تکمیل میشود. .
فناوری (روش تولید)
ابزار و وسایل
ابزار و وسایل معرق کاری به ترتیب عبارتند از : میز کار و تختهی پیشکار نصب شده بر آن، گیرههای دستی و ثابت، کماناره و تیغههای آن، چکش و میخ کش ، دریل دستی و انواع مته ، چوب ساب و سنباده و دستگاه ساب و پولیش.
مواد و مصالح:
انواع لایه های چوبی رنگی (چنار ، توت، گردو ، عتاب ، زبان گنجشک، ممرز، افرا، سنجد، گلابی، فوفل و …)، ورقههای فلزی از جنس برنج، مس و آلومینیم ، مواد طبیعی (صدف، استخوان و عاج)، مواد مصنوعی مانند فبير و رزین پودرهای رنگی قهوهای و سیاه و چسب چوب .
مراحل معرق کاري
- با توجه به طرح و کاربرد مورد نظر، زیر ساخت ( زیر کار) مناسب انتخاب میشود.
- طرح انتخابی را بر روی تخته سه لایی (قالب) هم اندازه با زیر کار میچسبانند.
- تخته سه لایی را براساس طرح برش زده و قطعات را دوباره روی زیر کار قرار میدهند.
- اجزای قالب برش خورده را برداشته و به صورت موقت بر چوبهای خود رنگ انتخابی با مواد و مصالح غير چوبي میچسبانند.
- چوبهای خود رنگ را به اندازهی قالب برش میزنند.
- قطعات چوب برش خورده را از قالب جدا کرده و بر روی زیر کار جایگزین قالب میکنند.
- چوبهای جایگزین شده را بر روی زیر کار میچسبانند.
- شیارها و درزهای بین قطعات چوبی را با ترکیبی از چسب و پودرهای رنگی پُر میکنند .
- با دستگاه ساب سطح معرق را میسایند و پرداخت میکنند.
- محصول معرق کاری را رنگ کاری، پولیستر ریزی و پرداخت نهایی می کنند .
این هنر در سراسر کشور به خصوص شهرها رواج دارد .
